Peek en Cloppenburg

Peek & Cloppenburg, Kledingmagazijn (Broekenpaleis)

Dam 20 - Amsterdam

Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, monumentnummer: 518421

Inleiding

In 1914 - 1917 aan de zuidzijde van de Dam, tussen Rokin, Kromme Elleboogsteeg en Kalverstraat inliggend, gerealiseerde KLEDINGZAAK naar een ontwerp in 'Um 1800'-stijl van A.J. Joling in opdracht van de directie van Peek & Cloppenburg.
Het beeldhouwwerk is van Kees Smout en aannemerspatroon D. Polet. De gevelstenen, gemaakt en ontworpen door Kees Smout, verwijzen naar de, ter plekke van het nieuwe gebouw, afgebroken huizen (klik op ´gevelstenen´). De overige beeldhouwwerken, waaronder het timpaan, zijn van Johan Polet (klik op ´beeldhouwwerken´) op basis van het ontwerp van Kees Smout.

Omschrijving

Op een samengestelde plattegrond en geheel uit muschelkalksteen opgetrokken kledingzaak bestaande uit een begane grond en vier verdieping onder een schilddak bedekt met shingles. De gevel heeft aan Dam- en Rokinzijde een risaliet met boven de rechte gootlijst uitkragende puntgevel. De gootlijst is aan de voorzijde voorzien van een bewerkt fries. De gevel wordt verticaal geleed door het gebruik van colossale pilasters en lisenen op de hoeken. De horizontale geleding geschiedt door de brede cordonlijst als overgang naar de eerste verdieping en de ajour bewerkte balkonbalustraden op de tweede verdieping.

De gevel aan de Damzijde is elf traveeën breed waarvan de middelste drie als risaliet zijn uitgevoerd en er zijn twee smalle zijrisalieten. Gelijkstraats bevinden zich grote rechtafgesloten winkelruiten tussen zware olommen. Op beide hoeken aan de Damzijde is de vensterrij achter de kolommen afgeschuind waardoor er een galerij ontstaat. Boven de afgeschuinde hoek van beide galerijen een sluitsteen in de vorm van een ramskop. De rechthoekige vensteropeningen zijn op regelmatige afstand van elkaar in de gevel geplaatst.

De diepliggende kozijnen tussen de pilasters zijn in tweeen gedeeld door een natuurstenen stijl. De middenrisaliet aan de Damzijde toont in de geveltop een rozetvenster met aan weerszijden een klein kruiskozijn. In het tympaan een voorstelling in relief (zie onder "kunstenaars: Johan Polet)In de muurdammen boven de tweede bouwlaag drie voorstellingen in relief. Ook enkele pilasters zijn ter hoogte van de tweede bouwlaag voorzien van voorstellingen in relief.

De gevel aan de Rokinzijde is negen traveeën breed, waarvan de linker drie als risaliet zijn uitgevoerd en rechts een smalle zijrisaliet. Meest links gelegen travee risaleert en is voorzien van een tuitgevel waarin een venster met twee kleine zijlichten en beeldhouwwerk in relief. Lisenen op de hoeken. Gelijkstraats diepgelegen ingangspartij met sierijzeren deur en door zware natuurstenen stijlen onderverdeeld bovenlicht. Restant van de gevel als hierboven beschreven.

Gevel Kromelleboogsteegzijde. Op de verdiepingen onregelmatig geplaatste vensters. Ingangspartij gelijkstraats. Verder als hierboven.

Gevel Kalverstraatzijde. Als hierboven beschreven.

Op beide hoeken van de daknok een klein vierkant en decoratief uitgevoerd rooster, waarschijnlijk als afsluiting van een ontluchtingskanaal. Aan alle gevelzijden kleine dakkapellen. Trappenhuis nog deels in oorspronkelijke staat.

Waardering

Kledingzaak van algemeen belang vanwege cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van het cityvormingsproces dat zich in de eerste decennia van de 20ste eeuw in de binnenstad van Amsterdam voltrok alsmede van architectuurhistorische waarde vanwege de esthetische kwaliteit van het ontwerp.tevens van stedebouwkundig belang als afsluiting van de zuidzijde van de Dam.

Twee gezichten op de bouwput Peek & Cloppenburg

KvK: 56945213  |   IBAN NL03 RBRB 0929 3629 93  | ANBI  |  RSIN 852373053

© 2022 Architekt Joling