Jan Dunselman

Jan Dunselman werd geboren op 15 augustus 1863 aan de Bassingracht in de Visbuurt van Den Helder, toen nog ‘Nieuwstad’ geheten. Jan was de oudste zoon van bakker Dunselman en zijn vrouw Anna Hoogenbosch, die hier sinds 1860 woonden. Hij kreeg in totaal acht broertjes en zusjes, wat beslist niet ongebruikelijk was in een zwaar rooms gezin in die tijd. Jan was voorbestemd om in de voetsporen van zijn vader te treden, ware het niet dat hij al op zeer jonge leeftijd zich ontpopte tot een groot tekentalent. Hij mocht om die reden naar de school van ‘de maatschappij tot Nut van het algemeen’, het Tekeninstituut, waar hij les kreeg van de bekende tekenleraar Johan Coenraad Leich (1823 – 1890). Leich gaf eveneens les aan het instituut voor de marine en kreeg later de titel ‘Stadstekenaar’, omdat hij vooral bekend was om zijn tekeningen en schilderijen van schepen. Eveneens verkreeg hij bekendheid omdat Leich enige historische werken van de Oranjes schilderde.

Naast tekenen ging het schilderen Jan ook heel goed af. Zijn vader was kerkmeester en zat in het kerkbestuur van de Petrus & Pauluskerk en zal zijn invloed waarschijnlijk hebben laten gelden, want op 23 april 1880, Jan is dan zestien jaar jong, werden een veertiental schilderijen van zijn hand in de kerk tentoongesteld. Zijn eerste Kruiswegstatie, waarvoor de toeschouwer 25 cent betaalde die ten goede kwam aan het nieuwe Rooms katholieke weeshuis naast de Zusterschool in Den Helder. De tentoonstelling duurde twee dagen. Zijn grote voorbeeld hierin was het werk van Joseph Ritter van Führich, een religieus schilder. Hoewel de afbeeldingen herkenbaar naar Joseph’s voorbeeld zijn, waren het geen exacte copieën. Kleuren werden aangepast en Jan schilderde afbeeldingen van bekenden in zijn schilderingen. Op de achtste statie pastoor Brinkman met kapelaans Bots, Scheffer en Koxhoorn, op de dertiende statie staan zijn moeder met broer Jacob, die later kerkmeester werd en bij de graflegging herkennen we zijn vader en Jan zelf.

Vader Dunselman, zelf een creatief man, keurde het goed dat zoonlief naar de academie voor beeldende kunsten in Antwerpen ging. Hier erkende men zijn talent en in 1883 kreeg hij uit handen van de Gouveneur van Antwerpen de ‘grande medaille d’or, prix d’excellence, omdat hij de beste was van de 34 leerlingen aan de academie. Een jaar later in 1884 won hij de prestigieuze prijs de Grand Prix de Rome, een uit 1817 stammende prijs voor eindexamen- studenten. Hij deelde de eer met J. Looy en samen gingen ze twee jaar lang op reis. Het werk dat zij maakten gedurende deze kunstreis werd tentoongesteld in de Rijksacademie van beeldende kunsten te Amsterdam die in 1886 door Koningin Emma werd bezocht.

Hij was daarna leerling van de Tekenacademie te Antwerpen, 3 jaar, o.l.v. Ch. Verlat

Jan vestigde zich in Amsterdam waar hij onder andere een kruiswegstatie maakte voor de Petrus en Pauluskerk in Leidschendam. Tot aan 1887 leverde Jan ook werk in voor de Nijverheidstentoonstelling in Den Helder. Hier was in het bijzonder een heel mooi portret van zijn ouders te bewonderen. Zijn grootste opdracht was de Kruiswegstatie voor de Sint Nicolaaskerk te Amsterdam met daarbij diverse muurschilderingen. Zijn vijftien jaar jongere broer Cornelis Albertus, roepnaam Kees, studeerde aan de Rijksacademie te Amsterdam. Later trok Cornelis bij zijn broer Jan in, die zich als leermeester over hem ontfermde. 

Jan verhuisde naar de Watergraafsmeer waar hij door Anton Joling een villa liet bouwen. Achter in de tuin werd zijn atelier gebouwd. Hier moet hij op het lumineuze idee gekomen zijn om de kruiswegstatie voor de basiliek te Rotterdam op de achterkant van linoleum, dat toen net nieuw uitgevonden was, te schilderen waardoor het leek of het italiaanse fresco's waren. 

Hij was lid van de RK Kunstkring De Violier en van Arti et Amicitiae te Amsterdam en gaf les aan J.Th.L. Tebben, F.W. Verdonk en A.C. Viervant.

Jan overleed op 16 januari 1931 op 68 jarige leeftijd en werd begraven op de algemene begraafplaats te Diemen. Anton Joling ontwierp zijn graf. Bewerkte bron: Ontdek Den Helder

KvK: 56945213  |   IBAN NL03 RBRB 0929 3629 93  | ANBI  |  RSIN 852373053

© 2018 Architekt Joling